Hogeschool van Amsterdam

Rolstoelers willen ook weleens wat anders dan een joggingbroek

HvA-onderzoek: rolstoelgebruikers ontevreden over kledingaanbod

12 sep 2017 14:00 | Afdeling Communicatie

Passende, modieuze kleding vinden is voor rolstoelgebruikers lastig. Daarom heeft juist deze doelgroep er dringend behoefte aan. Dit constateert onderzoeker Lisette Vonk van het Fashion Technology Lab van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) , die van een grote groep rolstoelgebruikers de kledingwensen in kaart bracht. ‘Neem bijvoorbeeld de trend van kontzakken op jeans: dat voelt absoluut niet prettig als je in een rolstoel zit.’


Toen Hein Daanen, tot vorig jaar lector Fashion & Technology bij de HvA, aan medeonderzoeker Lisette Vonk liet weten dat hij subsidie had aangevraagd voor een onderzoek naar kleding voor rolstoelgebruikers, riep zij resoluut: “Wat een onzin!”
Vonk zit zelf in een rolstoel, en was fel tegen. “Hein zei dat het een groot probleem was.  Ik zei: ‘Maar wat vindt de populatie zelf? Ik heb totáál geen moeite om confectie te vinden.’”

Maar toen Daanen eind 2016 de HvA verliet, moest Lisette Vonk het onderzoek naar kleding voor rolstoelgebruikers overnemen. En de resultaten die ze net heeft geanalyseerd, hebben haar kijk hierop voorgoed veranderd. 

‘Confronterend’

Lisette Vonk heeft dit jaar enquêtes opgesteld en uitgezet, die 54 rolstoelgebruikers hebben ingevuld. De uitkomsten zijn voor haar “best confronterend’, zegt ze: “De grote meerderheid van de ondervraagden geeft aan niet eens geschikte kleding te kunnen vinden. En er is grote overlap in de problemen en wensen die zij noemen als het om kleding gaat. Daardoor realiseerde ik me: het is dus wél een probleem.”

Lisette Vonk

Lisette Vonk van het Fashion Technology Lab (AMFI, HvA, ACIN)

Op hoog water

Vonk ondervroeg de 54 rolstoelgebruikers over 3 categorieën kleding: broeken/rokken en overhemden/blouses, jassen/colberts en ondergoed. Uit de antwoorden kwamen een aantal duidelijke ‘pijnpunten’ naar voren.

De lengte van broeken bijvoorbeeld: “In een rolstoel zit je met gebogen knieën, dus eigenlijk zit je altijd op hoog water,” zegt Vonk. En de trend van broeken met hoge taille en lage achterkant is funest voor wie hele dag zit. “Met zo’n lage achterkant heb je de hele dag inkijk. En een hoge broek met strakke taille prikt in je buik als je zit."

Gevaarlijke spijkerbroeken

Jeans zijn helemaal oncomfortabel: meestal zitten daarop achterzakken. “Mensen die iedere dag in een rolstoel zitten, krijgen doorzitplekken op drukpunten. Zakken zijn daarom ronduit gevaarlijk, helemaal als er knopen op zitten.” Sommige rolstoelgebruikers kiezen uiteindelijk voor joggingbroeken, omdat die het meest comfortabel zitten. Maar áls er een flatteuzere keuze zou zijn, dan zouden ze daar graag gebruik van maken.
 

De bodyscanner met gordijn ervoor en paspop erin in het FAshion Technology Lab van de HvA, links Lisette Klok achter laptop

Lisette Vonk naast de 3D-bodyscanner

 

Gespierde armen

Mouwen zijn ook een aandachtspunt. De ondervraagden zeggen dat zij op de kleur van bloezen letten, en ook op het materiaal. Want als je jezelf met je armen voortbeweegt, wil je niet met ritsen of ruches in de wielen verstrikt raken, of besmeurd ergens aankomen. Ook hebben de meeste rolstoelgebruikers grotere bovenarmen dan gemiddeld, omdat deze gespierder zijn: dat vraagt om ruimere mouwen.

Het grootste probleem zit bij overkleding (jassen):  65% van de respondenten heeft moeite met het kopen hiervan, omdat de perfecte lengte (bijna) niet bestaat. Iets dat Vonk herkent uit eigen ervaring: "Bij lange modellen zit je op een prop van een jas, met een korte jas tocht het.”

 

3D-bodyscan van zittend model, door modelabel A Body Issue

Alleen voor staande mens

Volop verbeterpunten dus voor modeontwerpers en de kledingindustrie , blijkt uit dit onderzoek. Het heeft Vonk de ogen geopend: “Het probleem is gigantisch. Alle kleding is eigenlijk ontworpen voor de staande mens. De uitkomst is zo duidelijk en de doelgroep zo groot: het CBS schat dat Nederland tussen de 225.000 en 250.000 rolstoelgebruikers telt. Dit kunnen we niet negeren.”

De volgende stap is een evaluatie van de collecties van de bestaande modelijnen door rolstoelgebruikers. “Het is grappig- mijn ‘vreselijkste’ project blijkt toch enorm relevant te zijn.”


Over het onderzoek

Het onderzoek van Lisette Vonk maakt deel uit van het grotere project Virtual Sizing, waarin hogeschool ArtEZ, de HvA (AMFI), het project Fashion on Wheels van de Zonnebloem en modelabels Be it by Jenn en A Body Issue samenwerken aan passende kleding voor rolstoelgebruikers. Een designer van ArtEZ heeft een modecollectie ontwikkeld en de onderzoekers hebben de mogelijkheden van 3D-bodyscans en virtueel passen bekeken in het Fashion Technology Lab (HvA/AMFI/Amsterdam Creative Industries Network).