Hogeschool van Amsterdam

HvA leidt nieuwe generatie op voor duurzamere voedingsbranche

26 apr 2017 10:37 | Afdeling Communicatie

'Op de Hogeschool van Amsterdam wordt een nieuwe generatie wereldverbeteraars klaargestoomd.’ Dat schreef het journalistieke platform Follow the Money vorige week in een artikel over het vak Eten en Herkomst aan de HvA-opleiding Voeding & Diëtetiek. Alle 250 eerstejaars volgen na de meivakantie voor het eerst tijdens hun studie een vak waarin dierenwelzijn achter voedingsmiddelen centraal staat, naast sociale omstandigheden en de impact op het milieu.


De voedingswaarde van producten en de gezondheidseffecten daarvan, daar lag jarenlang de focus bij de opleiding Voeding & Diëtetiek (V&D). Daar is verandering in gekomen sinds de introductie van het vak ‘Eten en Herkomst’, dat HvA-docenten Janne Mulders en Freek Morren geven.

In dit vak zoeken de V&D-studenten uit hoe bepaalde voedingsmiddelen tot stand komen: onder andere waar de ingrediënten vandaan komen, onder welke arbeidsomstandigheden, en de impact op het milieu. In het vorige blok onderzochten studenten bijvoorbeeld voor producten als koffie, thee en cacao onder wat voor omstandigheden degenen werken die de thee of koffie plukken en verpakken.

Dierenwelzijn

Ieder semester staat bij dit vak een ander thema op de voorgrond. Dit blok ligt de nadruk op dierenwelzijn. Daarnaast worden ook aspecten van duurzaamheid en ethiek belicht die bij vlees- en zuivelproductie komen kijken.

‘Het is een vak dat naadloos aansluit bij de actualiteit’, zegt Freek Morren. ‘We gebruiken actuele issues, met name rond transparantie en het klimaat, als aanknopingspunten voor de opdrachten. Zo vormen de artikelen van NRC en HP De Tijd (over hoeveel water verbruikt wordt om een ons rundvlees te produceren) nu een mooie aanleiding om dit semester mee te beginnen. Of bijvoorbeeld de discussie over het Beter Leven-kenmerk van de Dierenbescherming. Of we discussiëren over het wel of niet invoeren van de vleestax zoals beschreven in onder andere het Groen Links-verkiezingsprogramma.'

Studenten proeven duurzame snack op de zomerbeurs van opleiding Voeding & Diëtetiek


Campagne voor diervriendelijkere keuze

De opdracht van eerstejaarsstudenten bestaat uit twee delen: ten eerste een literatuuronderzoek, waarbij ze onder andere uitzoeken: hoeveel vlees produceert Nederland, hoeveel importeren we en exporteren we? Op basis van literatuuronderzoek (onder andere rapporten van de Universiteit Wageningen) zullen de studenten daarnaast vragen beantwoorden over dierenwelzijn en de impact van vleesproductie op het milieu.

In het tweede deel van de opdracht ontwikkelen de eerstejaars in groepjes een campagne om de consument een andere, diervriendelijkere keuze te laten maken. De studenten brengen daarvoor ook de knelpunten in kaart; waarom een klant in de supermarkt bijvoorbeeld voor een kiloknaller kiest. De campagne werken zij vervolgens met design-thinking tools.

Hand met blauwe nagellak houdt duurzame snack vast

Studenten ontwikkelen voor het vak zelf duurzame snacks


Ogen openen

Freek Morren verwacht dat het vak opnieuw studenten de ogen zal openen. ‘Ik denk dat studenten ervan zullen schrikken wanneer ze zich verdiepen in hoe het gesteld is met dierenwelzijn, en wat het kenmerk Beter Leven bijvoorbeeld inhoudt. Het kenmerk is zeker niet heilig, maar de omstandigheden die gelden voor de categorie ‘gangbaar’ zijn nog veel minder.’

Drie reacties

Het vak Eten en Herkomst bestaat al sinds 2010, maar was aanvankelijk verwerkt in een te kiezen minor. Nu het vak verplicht is voor alle eerstejaarsstudenten, zien de docenten dat er bij veel studenten meer bewustzijn komt voor mensenrechten, dierenwelzijn en duurzaamheid.

‘De vraag is natuurlijk altijd: wat doe je er als student mee?’ zegt Freek. ‘Maar grofweg kunnen we drie manieren onderscheiden waarop studenten hiermee omgaan. Ten eerste is er de groep die al heel erg bezig is met deze onderwerpen, en die voortaan ervoor kiest om bijvoorbeeld enkel producten met Beter Leven kenmerk aan te schaffen of zelfs vegetariër wordt. Ten tweede is er een groep die zoiets heeft van: nou ja, dit is nu eenmaal de realiteit.

En dan is er een grote groep, die in college met vragen komt, als: hoe ga ik nou met mijn familie en vrienden hierover in gesprek? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat dit meer gaat leven, dat mensen zich hier bewust van worden? Dat zijn studenten bij wie iets verschuift.’

De docenten zijn blij als ze dit signaleren: ‘Het is belangrijk omdat deze studenten degenen zijn die straks als voorlichter, diëtist of productontwikkelaar iets kunnen veranderen in het werkveld van voedsel en voeding. Dat het landt is daarom heel goed en prettig.’
 

Groep studenten achter tafel met hun presentatie (laptop en poster) op de zomerbeurs van Voeding & Diëtetiek


Smaakevent

Op donderdag 29 juni organiseert de opleiding V&D het SMAAKevent in het HvA-Kohnstammhuis, eerstejaarsstudenten presenteren en promoten daar de door hun ontwikkelde gezonde én duurzame snack.