Hogeschool van Amsterdam

Centre for Applied Research on Economics & Management

Verslag seminar ‘Vestigingsvoorkeuren van webwinkels’

11 apr 2014 00:00 | CAREM

Op donderdag 27 februari organiseerden het lectoraat Online Ondernemen van CAREM en Seinpost Adviesbureau BV een seminar met als thema de 'Vestigingsvoorkeuren van webwinkels'. In opdracht van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) en de Kamer van Koophandel is onderzocht in hoeverre webwinkels behoefte hebben aan een 'eigen, permanente winkel', een shop-in-shop of een pop-up store. De resultaten van het onderzoek onder 350 webwinkels, aangevuld met interviews met webwinkeliers en intermediairs, zijn tijdens het seminar in Casa400 gepresenteerd. Vertegenwoordigers vanuit de praktijk hebben tijdens het seminar gereageerd op en gediscussieerd over de onderzoeksresultaten.

Seminar terugkijken? Bekijk het seminar hier!

Kansen voor webwinkels om fysiek te gaan

Lector Jesse Weltevreden deed de aftrap met een presentatie van de highlights van het onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat webwinkels kunnen bijdragen aan het terugdringen van de leegstand en het verbeteren van de attractiviteit van winkelgebieden. Webwinkels die interesse hebben in een (tijdelijke) fysieke winkel hebben een voorkeur voor een vestiging in een winkelgebied, boven een vestiging op een bedrijventerrein. Echter, de praktijk is weerbarstiger: 'We moeten er voor zorgen dat ze daar dan ook écht terecht komen. Er is namelijk een wereld van verschil tussen wat webwinkels willen en wat in de praktijk realiseerbaar is' , aldus Jesse Weltevreden. Hij gaf aan dat er een mismatch is tussen de behoefte van webwinkels aan winkelmeters en huurprijzen en het beschikbare aanbod. Veel webwinkeliers hebben nog een onrealistisch beeld van onder andere de huurprijzen en overige kosten die met een (tijdelijke) winkel gemoeid zijn. Nieuwe concepten zoals shop-in-shops en pop-up stores zijn een goed alternatief voor webwinkels die een eigen winkel niet kunnen betalen, aldus Jesse Weltevreden: ' Voor een relatief klein bedrag ben je fysiek aanwezig. Daar liggen zeker kansen!' . Hij sloot af met de oproep aan vastgoedeigenaren, makelaars en centrummanagers om hun rol te herpositioneren. 'Een proactieve en coöperatieve houding van vastgoedeigenaren, makelaars en centrummanagers is noodzakelijk om de ruimtebehoefte van webwinkels in winkelgebieden te kunnen faciliteren' , aldus Jesse Weltevreden.

seminar webwinkel 043

Jesse Weltevreden, Hogeschool van Amsterdam

Vertaling onderzoeksresultaten naar binnenstad Nijmegen

John Bardoel, senior adviseur bij Seinpost Adviesbureau BV, vertaalde de onderzoeksresultaten naar de praktijk aan de hand van de binnenstad Nijmegen. Op basis van een gebiedsanalyse zijn de kwaliteiten van drie straten - De Lange Hezelstraat, de Hertogstraat en de Marikenstraat - in Nijmegen gescoord op de wensen van webwinkels: bereikbaarheid en parkeren, aanwezigheid van winkels en andere voorzieningen en karakter. Maar ook de samenwerking in een gebied en de wijze waarop ondernemers, eigenaren samen een gebied 'op de kaart zetten' (bijvoorbeeld via gezamenlijke promotie) is van invloed op de aantrekkelijkheid voor webwinkels, liet John Bardoel zien. Voor alle straten bracht John het potentieel aantal webwinkeliers in beeld met interesse voor een eigen winkel, shop-in-shop of een pop-up store in het betreffende gebied. Om deze kansen te grijpen moeten vastgoedeigenaren zich wel bereid tonen om nieuwe ondernemers een kans te geven. De overheid kan de daarvoor benodigde verandering in het denken stimuleren door het gesprek hierover met eigenaren aan te gaan. Bijvoorbeeld door een platform te creëren waar eigenaren, banken en overheid over de ontwikkelingen in het winkellandschap spreken. Er moet bewustwording worden gecreëerd, daarnaast moeten kansen en mogelijkheden van straten en gebieden in beeld worden gebracht, zodat er ruimte en aandacht komt voor de nieuwe dynamiek van de winkelgebieden.

seminar webwinkel 113

John Bardoel, Seinpost Adviesbureau B.V.

Rol overheid en makelaars (moet) veranderen

Na de pauze presenteerden Spring! Stores (Stephan Mulders), The Pop Up Company (Eleonora Honings)en een NVM makelaar (Richard de Visser) zichzelf en reageerden ze, onder leiding van beleidsadviseur Brechtje Schildkamp van Seinpost Adviesbureau BV, op de onderzoeksresultaten. Spring! Stores is een initiatief van twee jonge ondernemers die een shop-in-shop concept hebben opgezet in Utrecht. Zij verhuren schapruimte in hun winkel aan creatieve (online) ondernemers. The Pop Up Company is organisator van pop-up stores en maakt gebruik van de bestaande leegstand. Zij ondersteunen webwinkels bij het offline presenteren van hun merk. Beleving en hypen staat hierbij centraal en de kracht zit in de tijdelijkheid van de winkels: bricks and clicks combineren. NVM is de grootste Nederlandse vereniging voor makelaars en vastgoeddeskundigen. Zij houden zich ook bezig met commercieel vastgoed en merken dat de tijden veranderen. Binnen de NVM is Richard de Visser een vooruitstrevende makelaar. Inmiddels gaat hij zelf op zoek naar mogelijke huurders op basis van wat er in de winkelstraat past of juist nog ontbreekt: 'De hokken moeten vol, wat er ook aan huur betaald wordt' , aldus De Visser. Er vond een levendige discussie plaats tussen de zaal en de panelleden, bekijk deze discussie via het webcollege . Belangrijke gespreksonderwerpen: kansen van nieuwe concepten, rol overheid en makelaars, visie en beleid op detailhandel, ondernemerschap en huurprijzen. De discussie werd afgesloten met een tweetal tips uit de praktijk aan webondernemers die het openen van een fysieke winkel overwegen:

  • Doorbreek het cliché 'ondernemen is gewoon doen', weeg de risico's goed af en lees je goed in in de markt. Maak van te voren een plan om je bedrijf (online en offline) te presenteren. Dat geeft je ook een betere onderhandelingspositie bijvoorbeeld bij het huren van een pand of bij andere samenwerkingsverbanden.
  • Bundel je krachten met collega webwinkeliers, bijvoorbeeld door gezamenlijk een winkel te huren. Dan wordt offline gaan heel betaalbaar. En zet de kosten goed af tegen je jaaromzet, wees realistisch in de mogelijkheden.
seminar webwinkel 099

Reactie op onderzoekresultaten door Spring! Stores, the Pop Up Company en NVM

Partijen moeten visie hebben op dynamiek winkelgebieden

Het seminar wordt vervolgd door een paneldiscussie met vertegenwoordigers van InRetail (Marcel Evers), IVBN (Siewerd Ermerins), Thuiswinkel.org (Martijn Hos) en Detailhandel Nederland (Jildau Schuilenburg). InRetail is de brancheorganisatie voor ondernemers in de woon-, mode-, schoenen- en sportbranche en ondersteunen (online) ondernemers op gebied van verschillende zaken. IVBN is de vereniging voor Institutionele beleggers in vastgoed, een belangenbehartigingsorganisatie. Thuiswinkel.org is de belangenvereniging voor webwinkels in Nederland. Ook Detailhandel Nederland zit aan tafel, de belangenbehartiger van de collectieve sociale en economische belangen van winkeliers. De panelleden discussiëren aan de hand van een aantal stellingen en gaan het gesprek aan over het onderwerp van het seminar. Er vindt wederom een levendige discussie plaats tussen de panelleden en de zaal, bekijk deze discussie via het webcollege . Belangrijke gespreksonderwerpen: customer journey, omnichannel, beperkingen door regelgeving (huurrecht), samenwerking, belemmeringen, visie, huurprijzen en versmelting online met offline. Er wordt gesproken over het toekomstbestendig maken van winkelgebieden, duidelijke keuzes maken maar ook ruimte bieden aan innovatieve concepten, zoals webwinkels die offline willen gaan. Dat blijkt niet altijd eenvoudig, bijvoorbeeld door Nederlandse regelgeving, maar de opgave, waar alle partijen die actief zijn in het winkellandschap voor staan, is om met elkaar de voorwaarden te creëren waardoor het voor webwinkeliers ook aantrekkelijk is om zich in de winkelstraat te vestigen.

seminar webwinkel 104

Paneldiscussie met Thuiswinkel.org, Detailhandel Nederland, IVBN en InRetail

Overhandiging rapport aan Kamer van Koophandel en borrel

Aan het einde van het seminar wordt de publicatie met de onderzoeksresultaten 'Vestigingsvoorkeuren van webwinkels' overhandigd aan Marion Hendriks van de Kamer van Koophandel , één van de opdrachtgevers van het onderzoek. Marion Hendriks benadrukt het belang van de discussie over het onderwerp en geeft aan dat het onderzoek stof tot nadenken geeft. Er is volgens haar een goede discussie geweest tijdens het seminar, maar er moet hierbuiten nog meer bewustzijn gecreëerd moet worden. De Kamer van Koophandel wil als ondersteuner van ondernemers hier ook aan meewerken. Marion Hendriks sluit af met de opmerking dat er in kansen gedacht moet worden en dat er een goede dialoog moet komen tussen vastgoedeigenaren, overheden, winkeliers en alle overige ondersteuners. De dialoog moet ervoor zorgen dat de krachtige winkelgebieden behouden worden, ook binnen de dynamiek die de detailhandel kent.

seminar webwinkel 079

Overhandiging van rapport aan Marion Hendriks, Kamer van Koophandel

Na een middag vol interessante en inspirerende sprekers en paneldiscussies eindigt het seminar met een borrel.

Fotograaf: Petra Spiljard