Hogeschool van Amsterdam

Alumni

Andere ouders als bron van steun

12 okt 2017 15:07 | AKMI

Het lectoraat Stedelijk Sociaal Werken van de Hogeschool van Amsterdam onderzocht wat bevorderend en belemmerend werkt in de relatie tussen steunouders en vraagouders.

Stichting Buurtgezinnen

De stichting Buurtgezinnen.nl was nieuwsgierig naar de ervaringen van steun- en vraagouders in hun onderlinge relatie. Buurtgezinnen.nl is eind 2014 opgericht in een tijd waarin gemeenten door de decentralisaties veel nieuwe taken en verantwoordelijkheden erbij kregen en tegelijkertijd moesten bezuinigen.

Buurtgezinnen brengt 'steunouders' en 'vraagouders' bij elkaar. Steunouders zijn vrijwilligers die kinderen in een kwetsbare situatie opvangen, zodat de ouders even tot rust kunnen komen. Vraagouders zijn de ouders die hier gebruik van maken. De missie van de Stichting Buurtgezinnen.nl is: bevorderen dat kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien in hun eigen gezin en voorkomen dat kinderen uit huis worden geplaatst. Dit probeert zij te bereiken door aan vier doelen te werken:

  1. Ouders ontlasten
  2. Ouders sterker maken
  3. Opvoedingsklimaat verbeteren
  4. Netwerk van het gezin uitbreiden

Buurtgezinnen staat veel in de belangstelling, mede dankzij de prijs Appeltje van Oranje, toegekend in augustus 2017.  Op dit moment is Buurtgezinnen.nl actief in 16 gemeenten, waarvan gemeente Amsterdam er één is.

In gesprek met de ouders

Het lectoraat Stedelijk Sociaal Werken heeft via de werkplaats sociaal domein onderzocht in hoeverre het project bijdraagt aan vermindering van opvoedingsstress. In het kader van haar Masterthesis Orthopedagogiek deed HOIO Linde Remmelink hier onderzoek naar door interviews met ouders uit beide categorieën. Voor het onderzoek interviewde Remmelink 16 steunouders en 12 vraagouders uit Amsterdam-Zuid, Zaanstad en Ouder-Amstel. Het stimuleren van onderlinge sociale steun is één van de kernpunten van de maatschappelijke ontwikkelingen en kan bijdragen aan eigen kracht van gezinnen en het welzijn van ouders en kinderen.

Portretfoto Linde Remmelink

Onderzoeker en orthopedagoog Linde Remmelink

Wat werkt goed voor vraag- en steunouders?

Ouders vinden het bieden en ontvangen van sociale steun verrijkend, onder andere doordat ze inzicht krijgen in een andere levensstijl. Ook helpt het ouders om steun te krijgen bij de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen. Bevorderend voor een goede samenwerkingsrelatie zijn het tijd nemen voor kennismaken, vriendelijk en laagdrempelig contact. Voor sommige matches werkt het goed om een zekere mate van persoonlijke afstand te bewaren.

De sleutel voor het succes zit volgens Remmelink, anders dan vooraf werd aangenomen, in het erkennen van ongelijkwaardigheid tussen gezinnen. Er kan sprake zijn van ongelijkwaardigheid tussen gezinnen (zoals opleiding, mogelijkheden en positie), maar dat zien ouders niet direct als een belemmering voor de relatie. Juist het erkennen, in plaats van ontkennen, van ongelijkwaardigheden kan bijdragen aan een goede samenwerkingsrelatie.

Verbeterpunten en opbrengsten

Wat belemmerend kan werken is gebrekkig zicht hebben op de leefwereld van de ander, handelings- en vraagverlegenheid en het geven en ontvangen van ongevraagde steun. De resultaten bieden verbeterpunten in de samenwerkingsrelatie tussen ouders in een informele setting. De meeste ouders die deelnemen aan Buurtgezinnen.nl zien een vermindering in opvoedstress bij de vraagouder. Daarnaast dragen de onderzoeksuitkomsten ook bij aan een bredere maatschappelijke discussie over het daadwerkelijk realiseren van meer onderlinge sociale steun en sociale cohesie.

Buurtgezinnen.nl wordt sinds de oprichting gevolgd door het lectoraat Stedelijk Sociaal Werken (onder leiding van lector Lex Veldboer) van de Hogeschool van Amsterdam. Dit onderzoek vond plaats binnen de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en kende vanaf het voorjaar 2015 tot najaar 2017 drie projectfasen.

Download het onderzoek 'Pionieren in Relaties'