Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Zelfbouw in Amsterdam - radiouitzending Amsterdam Leeft!

4 feb 2014 12:11 | AKMI

De doelstelling van wethouder Maarten van Poelgeest is dat een kwart van alle nieuwe woningen in Amsterdam straks zelfbouw is. Particulier opdrachtgeverschap neemt snel toe. Maar wat voor gevolgen heeft dit voor de ontwikkeling in Amsterdam? Wat zijn de voordelen van zelfbouw? En zijn er ook nadelen? In de vijfde aflevering van Amsterdam Leeft! feiten en verhalen over zelfbouw.

De gasten aan tafel in de radio-uitzending waren Willem Verbaan, expert in de vastgoedeconomie en bewoner van een zelfgebouwd huis, Marc Koehler, architect en expert op het gebied van particuliere eigenaarschap en Jeroen Mensink, architect en betrokken bij de Dappere Maurits in de Dapperbuurt, een voorbeeld van collectief particulier opdrachtgeverschap.

Zelfbouw is een redelijk nieuw fenomeen waarin particuliere opdrachtgevers niet meer een huis kopen of huren, maar er zelf een bouwen of laten bouwen, alleen of in een groep (collectief particulier opdrachtgeverschap). Volgens Koehler zijn de tijden sterk veranderd. "De architect is niet meer de ontwerper die wacht op een opdracht, maar hij gaat zelf actief de boer op (red. de markt). Zelfbouw is de laatste jaren steeds populairder geworden. Bij ons in het bestand hebben we al achthonderd mensen die geïnteresseerd zijn in een dergelijke woning."

'Het wordt tijd dat weer een nieuwe Wibaut opstaat'

Of woningcorporaties blij zijn met deze ontwikkeling? Mensink denkt van wel. "Corporaties zien graag gezonde buurten, want daar hebben zij ook weer profijt van. Een mix van huur- en koopwoningen is bijvoorbeeld beter voor een buurt. Zelfbouw past daar heel goed in. Mensen staan in de rij tegenwoordig voor zulke huizen. De bouw- en architectenwereld is zelfs helemaal aangepast aan die nieuwe markt."

Wibaut

Volgens lector Verbaan zou in deze nieuwe tijd eigenlijk weer een nieuwe Wibaut moeten opstaan. "Door al die nieuwe rollen zie je dat de overheid op zoek is naar sturing. Het zou beter zijn als ze niet meer probeert om de hele bouw aan te sturen, maar dat ze voorwaarden creëert waardoor andere spelers dat op een betere manier kunnen gaan doen. Een schitterend voorbeeld waarbij de overheid in een bepaalde rol is gaan zitten is de klushuizen: woningen die voor een relatief lage prijs worden aangeboden en opgeknapt worden door de koper. Een pittig proces voor de koper, maar het biedt wel heel veel mogelijkheden."

Nu zelfbouw enorm in opkomst is, is de uitdaging om de kwaliteit steeds toegankelijker en goedkoper te maken, vindt architect Koehler. "Architecten, bouwers en vastgoedkundigen zouden hiervoor meer moeten samenwerken en nadenken over vastgoedconcepten die betaalbaar zijn en modulair prefab gebouwd kunnen worden. De architectuur van de toekomst van het zelfbouwen draait om een casco wat solide is en een flexibele inbouw die meebeweegt met de tijd."

Maar of zelfbouw een toekomst heeft? Verbaan denkt dan wel. "Er is een trend gaande waarin de burger in opkomst is. Hij is machtig en denkt mee. De trend van zelfbouw zet ook door naar de gewone woningbouw. Zo zie je bijvoorbeeld al dat het beheer van de buitenruimte naar huurders aan het verplaatsen is. Daarnaast is er in deze stad veel leegstaand vastgoed. Er zijn diverse mogelijkheden om in oude schoolgebouwen, fabriekshallen of scheepswerven zelfbouwachtige dingen te doen. Voor Amsterdam liggen daarin hele grote kansen."

4 februari, 2014 | Geplaatst in: Nieuws

Luister hier naar de volledige uitzending van Amsterdam Leeft! over Zelfbouw

Martje van Ankeren