Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Beluister uitzending Amsterdam Leeft! over laaggeletterdheid

19 feb 2014 12:14 | AKMI

Het percentage laaggeletterden ligt in Amsterdam hoger dan in de rest van Nederland. Hoe komt dit? En wat houdt het vraagstuk precies in? In de zesde aflevering van Amsterdam Leeft! feiten, cijfers en verhalen over het vraagstuk laaggeletterdheid.

De drie gasten aan tafel in deze radio-uitzending waren Monique Schoorl, docent Fiolet Taaltrainingen, Maarten van Aernsbergen van de stichting Lezen en Schrijven en Heleen Keijzer, docent en trainer bij stichting Impuls.

Laaggeletterdheid, wat houdt dat nu precies in? "Je bent laaggeletterd als je moeite hebt met lezen en schrijven en de essentie van wat er geschreven staat niet goed binnenkrijgt", pleit Maarten van Aernsbergen. "Dat is dus niet hetzelfde als analfabeet zijn. De Nederlandse beroepsbevolking telde in 2008 ongeveer 1,1 miljoen laaggeletterden. Dat is zo'n 10% van de 16-65-jarigen. Het idee bestaat dat laaggeletterdheid een probleem is onder allochtonen, maar dat is beslist niet het geval. Het percentage ligt juist hoger bij autochtonen."

Het probleem begint volgens van Aernsbergen al bij de scholen. "Leerlingen kunnen hun MBO goed afronden en toch laaggeletterd zijn. En het probleem ligt niet alleen op het MBO. In Amsterdam is er een beleid op gang gebracht om leidsters van peuterspeelzalen bij te scholen omdat het niveau zo laag was qua lezen en schrijven. Inmiddels is er gelukkig meer aandacht voor vanuit de overheid."

Laaggeletterden blijven vaak lang rondlopen met hun taalachterstand. Ze weten het goed te verbergen, weet docent Keijzer. "Smoesjes als ik heb mijn leesbril niet bij me worden vaak gebruikt, of kinderen worden ingeschakeld om de teksten te lezen."

Volgens van Aernsbergen hebben kinderen meer kans op laaggeletterdheid als hun ouders het ook zijn. "Ze pakken op school wel dingen op, maar later ervaren ze toch dezelfde problemen als hun ouders. Hun woordenschat is minder groot en vaak eindigen ze op het MBO waar ze weinig hoeven te schrijven en waar de laaggeletterdheid minder wordt opgemerkt. Autochtonen ervaren ook eerder een gevoel van schaamte. Allochtonen hebben dat minder omdat niet van hun verwacht wordt dat ze meteen goed kunnen lezen en schrijven."

Of laaggeletterdheid ooit helemaal kan verdwijnen? Schoorl denkt van niet. "We moeten steeds meer lezen om informatie te krijgen die we nodig hebben om de dingen te doen die we moeten doen. Je ziet daarom dat de kloof groter wordt. Het beleid omtrent laaggeletterdheid staat ook nog zo in de kinderschoenen. Gelukkig wordt er steeds meer onderzoek naar gedaan, ook vanuit de Hogeschool van Amsterdam. In de toekomst is het streven om het percentage laaggeletterden in Nederland in ieder geval omlaag te krijgen naar 9 procent van de beroepsbevolking. Het draait om het signaleren van een taalarme situatie en daar weer zo vlug mogelijk op anticiperen."

Wil je de gehele uitzending nog een keer beluisteren dat kan hier .