Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Amsterdam leeft!

De toekomst van Amsterdam

21 jan 2014 00:00 | AKMI

In Nederland woont meer dan 75 procent van de bevolking in een stad. We leven in een urbane revolutie. Wat gaan de steden ons in de toekomst brengen? Wat is er straks allemaal mogelijk? In alweer de vierde aflevering van Amsterdam Leeft! een kijkje in de toekomst van Nederland en in het bijzonder Amsterdam.

Aan tafel in deze uitzending zaten deze keer drie pioniers die op hun manier vormgeven aan de toekomst van Amsterdam: Tracy Metz, journalist en expert op het gebied van 'urban issues', Marleen Stikker, directrice van de Waag Society, het onderzoeksinstituut voor creatieve technologie en sociale innovatie en Noa Lodeizen, initiatiefneemster van het project The Good Family, hét platform voor jonge bewuste ouders die hun huidige levensstijl willen transformeren naar een duurzame levensstijl en dit willen integreren in de opvoeding van hun kinderen. Samen met deze drie gasten en een participerend publiek bloeide er weer een levendige discussie op over een grootstedelijk vraagstuk dat zich niet zo makkelijk laat vangen: de toekomst.

IMG_6258

Volgens stadskenner Metz zijn steden sturend in het leven dat we leiden en dat we in de toekomst gaan leiden. "We gaan steeds meer digitaal met elkaar om. Door de economische crisis en de decentralisatie van het bestuur nemen mensen steeds meer het heft in eigen hand. Ze gaan zelf woningen ontwerpen, watersystemen aanleggen, zelf voedsel verbouwen. We grijpen de macht." Een fascinerende ontwikkeling, vindt Metz.

Toch zijn we volgens Stikker ook onze vrijheid aan het verliezen op aan aantal gebieden. "Er is een strijd gaande rondom het internet waarbij de staat probeert volledige controle te krijgen en ons in de gaten houdt in een mate waarin het de privacy van de mens voorbij gaat. We zijn niet meer soeverein in het gebruik van internet. Als we hier geen alternatieven voor gaan vinden dan is het spel gespeeld. Dan zijn we gevangen in een net. Er is een drift van ons om alles maar met elkaar gezellig te delen maar ondertussen verliezen we hierbij onze vrijheid."

'Ze verhouden zich tot elkaar zoals olie en azijn zich in een flesje verhouden. Ze zitten in hetzelfde flesje, maar ze mengen niet.'

Over het feit dat de overheid ons steeds meer in de gaten houdt en de mate waarin wij, de mensheid, steeds meer digitaal met elkaar omgaan en daarbij het heft in eigen hand nemen, zegt Metz het volgende: "Deze twee bewegingen verhouden zich tot elkaar zoals olie en azijn zich in een flesje verhouden. Ze zitten in hetzelfde flesje, maar ze mengen niet. Er is een hele nieuwe manier van omgang bijgekomen, waardoor er nieuwe mogelijkheden ontstaan. Als voorbeeld, er is een app waarbij je je auto kan verhuren aan anderen, als je hem zelf niet nodig hebt. Mensen vinden het riskant om hun auto aan mensen te verhuren die ze niet kennen, maar aan mensen in zo'n facebook-groep, die ze nog nooit hebben ontmoet, durven ze hem wel uit te lenen. Er is dus een soort meta-vertrouwen ontstaan door die digitale gemeenschappen waarin we een nieuwe, abstracte vorm van omgang met elkaar hebben."

Volgens Lodeizen is digitalisering bij haar project een ondersteuning maar, vindt ze, voor persoonlijke ontwikkeling heb je toch nog een stukje off-line nodig. Haar ideale toekomstige stad is er een waarin moed getoond wordt om initiatieven te ontwikkelen die de stad gaan helpen en waarbij buurten en gemeenschappen belangrijker worden.

IMG_6265

In de toekomst ziet Metz vanuit haar expertise een nieuw soort burgerschap. "We gaan minder passief zitten wachten op dat de overheid dingen regelt, we gaan zelf systemen uitvinden. Ik denk dat de overheid in de toekomst terug gaat naar haar kerntaken: beschermen en faciliteren wat mensen belangrijk vinden. Daarnaast ontstaan er voor het bedrijfsleven kansen om zich te profileren. Een keerzijde van deze burgerschapsbeweging kan zijn dat er straks geen ruimte meer is voor grotere plannen." Als voorbeeld noemt Metz het Plan Zuid (red. het stedenbouwkundig plan van Amsterdam-Zuid, ontworpen door de architect Hendrik Petrus Berlage) "Dit ontstond uit een groter plan en werd uit een samenhangend geheel gemaakt. Ik ben bang dat juist de dingen die mooie, coherente resultaten opleveren zoals een architectuurplan of bijvoorbeeld de metro, dat daar in de toekomst geen ruimte of vertrouwen meer voor is."

Volgens Stikker is een ideaal Amsterdam van de toekomst een stad waarin je niet van je sokken wordt gereden door fietsers. "Ik hoop op meer beleefdheid in de stad. En dat we straks niet meer hoeven te betalen voor energie. Een autarkische stad dus, wel genetwerkt met andere steden, maar zelfvoorzienend."

Klik hier voor de uitzending van Amsterdam leeft!