Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Amsterdam Leeft! De strijd tussen veilig zijn en veilig voelen

9 jan 2014 00:00 | AKMI

Een op de vijf Amsterdammers voelt zich wel eens onveilig in zijn eigen wijk. Wat is het beleid en hoe veilig is Amsterdam nu echt? Met de zoveelste liquidatie op rij, is het topic hotter dan ooit. In de derde aflevering van het radioprogramma Amsterdam Leeft! verhalen en feiten op het gebied van veiligheid in de hoofdstad.

De drie gasten aan tafel waren dit keer Bart de Koning, onderzoeksjournalist en auteur van het boek De Veiligheidsmythe, Marjolein Moorman, fractievoorzitter van de PvdA Amsterdam en Jeroen Jonkers, oprichter van de stichting Geef om de Jan Eef, een initiatief om de verpauperde winkelstraat de Jan Evertsenstraat nieuw leven in te blazen. Samen met de presentatoren en Bestuurskundestudenten van de HvA ontstond er op de eerste verdieping van de OBA weer een boeiende discussie over een vraagstuk wat al eeuwen de gemoederen bezighoudt: veiligheid.

Hoe veilig voelen de gasten in de uitzending zich zelf in Amsterdam? Fractievoorzitter Moorman, woonachtig in de Dapperbuurt, kan er kort over zijn. "Ik voel me heel veilig in mijn buurt. En dat komt omdat bewoners hier heel actief zijn op dat gebied. Als bewoners opletten, contact hebben met hun wijkagent en praten over wat er in hun wijk gebeurt dan kun je zeker grip krijgen op je buurt."

'Een schaal met mooie kersen is verziekt nadat er een kakkerlak in wordt gevonden. Een mooie kers kan echter onze weerzin tegen een schaal met kakkerlakken niet verminderen.'(Daniel Kahneman)

Bart de Koning constateert ook, na eigen onderzoek, dat Amsterdam steeds veiliger wordt. "Het gaat hier de goede kant op, al kan men gek genoeg nog niet zeggen waarom. Er wordt veel onderzoek gedaan naar dalende criminaliteitscijfers, maar het lijkt een ongrijpbaar iets. Wel blijft er een grote kloof tussen veilig zijn en veilig voelen", weet De Koning. "Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman omschreef het ooit heel mooi: Een schaal met mooie kersen is verziekt nadat er een kakkerlak in wordt gevonden. Een mooie kers kan echter onze weerzin tegen een schaal met kakkerlakken niet verminderen. Het negatieve heeft altijd de overhand. Dat is ook zo met misdaad. Mensen voelen zich onveiliger dan noodzakelijk. Deze gevoelens wegnemen is een utopie."

De criminaliteitscijfers van Amsterdam vergeleken met de rest van Europa zijn heel gemiddeld. "Als je alle diefstallen van mobiele telefoons weglaat, doen we het zelfs goed," stelt Moorman. "Dat is een grote uitschieter. Voor de rest kunnen we concluderen dat alle wijken in de hoofdstad veiliger aan het worden zijn." De zorgen voor een tweedeling in de stad bestaan wel, bekent de fractievoorzitter. "De inbraakcijfers buiten de ring zijn hoger dan binnen. Criminaliteit is natuurlijk erg gerelateerd aan hoe het gesteld is met de buurt. Armoede, jeugdwerkeloosheid, schooluitval, dat zijn de factoren waar je je als gemeente op moet richten als je veiligheid wilt vergroten in de wijken."

En cijfers zeggen ook niet alles, weet bewoner Jonkers. "Na de tragische gebeurtenis in onze winkelstraat (red. de overval op juwelier Hund in 2010 wat fataal afliep voor de eigenaar van de zaak), was het onveiligheidsgevoel hier heel hoog, meer dan de cijfers rechtvaardigde. Op een gegeven moment reed er zelfs een pantserwagen van de politie door de straat. Met de oprichting van de stichting hebben we het tij proberen te keren. Een constante strijd, maar het gaat stapvoets de goede kant op."

Liquidaties, berovingen, mishandelingen, het gebeurt nu eenmaal in de grote stad is de mening van De Koning. "Een wereld zonder misdaad is utopisch gezwets. Beter kan er gefocust worden op het functioneren van ons politiekorps. Wat opvalt is dat de politie in Nederland dramatisch weinig opheldert. We hebben daarin de laagste cijfers van Europa. Jaarlijks worden er minder boeven gevangen. En wij kijken er naar en accepteren dat." Een voorbeeld van goed beleid vindt de onderzoeksjournalist daarentegen wel de aanpak van de Top 600, oftewel de 600 grootste raddraaiers van Amsterdam. "Een aanpak waar we als gemeente ook best trots op zijn," aldus Moorman. "We halen de daders van de straat en uit de criminaliteit en voorkomen dat hun broertjes en zusjes hetzelfde pad volgen. Recidive terugbrengen, daar draait het om." Als je deze groep inderdaad al een beetje van het verkeerde pad afkrijgt kom je al een heel eind, aldus De Koning over een, volgens hen, steeds veiliger Amsterdam.

Je kunt de uitzending van Amsterdam Leeft! over veiligheid hier na luisteren.

Luister op dinsdag 14 januari van 18.00 tot 19.00 uur weer naar een nieuwe aflevering van Amsterdam Leeft! over de toekomst van Amsterdam. Met o.a. Tracy Metz, journalist en auteur en Marleen Stikker, directeur en medeoprichtster van Waag Society, het onderzoeksinstituut voor creatieve technologie en sociale innovatie. Amsterdam Leeft! op 106.8 fm - kabel 103.3 of via livestream op www.amsterdamfm.nl.