Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Kennis, Informatie en ICT

Cursus

In de cursus Kennis, informatie en ICT leert u de principes van juridisch kennis- en informatiemanagement en bestudeert u best practices uit de juridische beroepspraktijk. Juridische dienstverlening bestaat voor een belangrijk deel uit het effectief omgaan met informatie en kennis. Informatietechnologie biedt in toenemende mate mogelijkheden om het omgaan met kennis en informatie te ondersteunen.

Master Legal Management
Naam cursus: Kennis, Informatie en ICT
Onderwijsinstituut: Hogeschool van Amsterdam
Onderdeel van: Master Legal Management
Periode: 16 april - 18 juni 2015
Tijdstip: Donderdagavond 18.15 - 21.00 uur
Toetsvorm: Eindopdracht
Studiebelasting: 112 uur
Kosten: € 1.200,-

Kennis en informatie spelen in de beroepspraktijk op verschillende wijzen een rol. In de eerste plaats hebben juristen bij hun dagelijkse werkzaamheden veelal specifieke informatie nodig (wet- en regelgeving, jurisprudentie, etc.) om hun dienstverlening te kunnen verrichten. Daarnaast dient kennis die juristen in het kader van hun dienstverlening zelf opdoen of ontwikkelen, zo effectief mogelijk te worden bewaard en, waar relevant, te worden verspreid. Kennis heeft immers een grote (geldelijke) waarde voor iedere organisatie. Op het moment dat een jurist zijn ontslag neemt, verdwijnt ook zijn kennis binnen het bedrijf. Het doel van kennismanagement is niet alleen kennis binnen een organisatie te behouden (door het vast te leggen in procedures en databanken bijvoorbeeld) maar ook om ‘kennis’ in het algemeen te verbeteren, te delen (met collega’s) en toegankelijk te maken. 

De digitale mogelijkheden om kennis- en informatiemanagement te ondersteunen zijn de afgelopen jaren enorm toegenomen. U maakt in deze cursus kennis met tools en ontwikkelingen op dit gebied (zoals content-integratie, contract drafting- en beslissystemen) en leert beoordelen in welke gevallen dergelijke tools een meerwaarde kunnen hebben. 

Van het management van de kennis en informatie waarmee juristen dagelijks werken of die zij zelf ontwikkelen, kan, alhoewel er dwarsverbanden bestaan, het beheren van de ‘juridische administratie’ van een organisatie worden onderscheiden. 

Denk hierbij onder andere aan het borgen van een actueel inzicht in de juridische structuur van de organisatie (in het bedrijfsleven wel corporate housekeeping genoemd), het overzicht wie bevoegd is de organisatie publiek- of privaatrechtelijk te vertegenwoordigen (zoals oonder andere vastgelegd in procuratieregelingen of mandaatbesluiten), maar ook aan een actueel overzicht in alle rechten en verplichtingen van de organisatie (door een gedegen contract- en vergunningenmanagement). Het is een taak van juridische afdelingen binnen organisaties om erop toe te zien dat de organisatie wat dit betreft ‘in control’ is, ook al hoeft het feitelijke beheer van dergelijke systemen niet bij de juridische afdeling te berusten. Ook voor de ondersteuning van deze aspecten van informatiemanagement bestaan steeds meer en steeds effectievere tools. U leert principes met betrekking tot een effectieve inrichting van informatiesystemen en maakt, onder andere via gastsprekers uit de praktijk, in dit studieonderdeel kennis met enkele van deze tools.

Tot slot neemt het belang van andere informatie die in organisaties beschikbaar is ook toe. E-discovery ondersteunt het toegankelijk maken van digitale informatie die o.a. in (de voorbereiding van) gerechtelijke procedures van doorslaggevend belang kan zijn. Om op eventuele problemen voorbereid te zijn, kan e-discovery ook pro-actief worden ingezet. U maakt in deze cursus kennis met de principes van e-discovery en bestudeert een casus uit de praktijk. 

  • U kunt aangeven hoe (juridische) informatie wordt ontsloten, welke (juridische) informatiesoorten er zijn en waar deze zijn te vinden;
  • U kunt aangeven hoe juridisch informatiemanagement wordt toegepast binnen juridische organisaties;
  • U kunt verschillende ontwikkelingen op het terrein van (juridisch) informatiemanagement beschrijven en beoordelen welke ontwikkelingen voor uw eigen praktijk relevant zijn;
  • U kunt aangeven wat de standaardbegrippen van (juridisch) kennismanagement inhouden en wat het verschil is met (juridisch) informatiemanagement;
  • U kunt aangeven hoe juridisch kennismanagement wordt toegepast binnen juridische organisaties en wat hierbij effectieve handelswijzen zijn;
  • U kunt aangeven hoe juridisch kennismanagement in een organisatie geïmplementeerd kan worden en kunt hierbij valkuilen benoemen en herkennen;
  • U weet op welke wijze informatietechnologie kennis- en informatiemanagement kan ondersteunen en kunt inschatten en, na aanvullend onderzoek, beoordelen voor welke processen binnen uw organisatie digitale ondersteuning een meerwaarde kan vormen;
  • U kunt bij de inzet van digitale ondersteuning van processen verantwoorde afwegingen maken met betrekking tot gebruiksvriendelijkheid en kosten;
  • U heeft inzicht in de rol die e-discovery kan spelen bij juridische procedures (reactief) en bij juridische kwaliteitszorg (pro-actief) en kunt inschatten in welke gevallen inzet van e-discovery noodzakelijk en/of effectief is; 
  • U kunt uw eigen organisatie doorlichten op informatie- en kennisvoorziening die vanuit het perspectief van juridische dienstverlening relevant is.

De leerdoelen worden in de handleiding van de cursus per week nader gespecificeerd.

  • M. Apistola, Advocaat en kennismanagement (diss. Amsterdam VU), 2006
  • P. Bartelings, Kennis- en informatiemanagement bij Holland Van Gijzen. Van planning tot praktijk, 2008
  • P. Bartelings, ‘Contentintegratie: Trend of een blijvertje in het zoeken en vinden van informatie?’, The Firm 2007-1, p.16-20.
  • G.J. van Bussel, ‘Enterprise 2.0., Accountability and the necessity for Digital Archiving’, Proceedings of Bobcatsss 2012. 20th International Conference on Information Science. Amsterdam, 23-25 January 2012
  • M. Fris & J. Soeters, ‘Tussen kennis en uitvoering’, IK. Tijdschrift over intellectueel kapitaal 2010-1, p. 30-34
  • P. van Gaal, Kennismanagement bij Van Veen Advocaten, 2008
  • R. Giard, ‘Juridische informatie is gewoon business!’, NJB 2010, p. 622
  • H. Henseler, ‘Cloud niet voorbereid op e-discovery. Aandachtspunten ten aanzien van e-discovery’, Informatie, mei 2012 p. 42-44.
  • C.L. Hoogewerf & C.R.M. Smeding, Juridisch informatiemanagement. Het verzamelen, ordenen en toegankelijk maken van juridische informatie, Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2009.
  • S. Jongedijk & L. Matthijsen, Stand van kennismanagement binnen de advocatuur, Amstelveen: KPMG2004
  • M. van der Kaaij & S. Verf, ‘Contentintegratie geeft overzicht en samenhang’, in InformatieProfessional 2007-9, p. 22-27
  • http://www.hetoverleg.org/files/2007-09_Artikel_in_IP.pdf
  • J. Mackenzie Owen, ‘Kennismanagement’, Amsterdam: Universiteit van Amsterdam 2001
  • L. Mommers, ‘Juridische informatie is al toegankelijk’, NJB 2010, p. 621.
  • L. Mommers, G. Zwenne & B. Schermer, ‘Het best bewaarde geheim van de raadkamer. Over de toegankelijkheid van de rechtspraak’, NJB 2010, p. 2072-2078.
  • C. van Noortwijk & R.V. de Mulder, ‘Juridisch zoeken: nu en in de toekomst’, in AA 2006, p. 451-454.
  • M. Rohlof, ‘Lawyers know how? Kennismanagers en hun waarde voor kantoor’, Mr. 2009-12, p. 55- 57
  • M. van Opijnen, ‘Rechtspraak en digitale rechtsbronnen: nieuwe kansen, nieuwe plichten’, Rechtstreeks 2010-1, p. 7-50.
  • www.rechtspraak.nl/NR/rdonlyres/6F244371.../0/rechtstreeks20101.pdf
  • D. Willemars, ‘Een persoonlijke noot. Informatiemanagement’, Advocatenblad 2008, p. 797
  • http://www.hetoverleg.org/files/rbi-advocatenblad20081219.pdf

Zeven werkcolleges gedurende zeven lesweken, anderhalf uur les per  week.

De beoordeling van deze cursus bestaat uit verschillende onderdelen:

  • Actieve aanwezigheid en het maken van opdrachten gedurende de cursus zijn voorwaarden voor deelname aan de eindopdracht.
  • Eindopdracht: doorlichting eigen organisatie op kennis- en informatievoorziening, inclusief voorstellen tot verbetering (afgerond cijfer 1-10).

mr. dr. C.L. Hoogewerf

16 maart 2015