Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Groepswerk in jongerenwerk doeltreffend

12 sep 2017 14:50 | AKMI

Vragenlijstonderzoek bij jongeren wijst uit dat Groepswerk als werkwijze binnen het professionele grootstedelijke jongerenwerk bij kan dragen aan het vergroten van de maatschappelijke participatie, verantwoordelijkheid en sociaal-emotionele ontwikkeling van jongeren. Hernieuwde belangstelling voor groepsgerichte werkwijzen en Evidence Based Practice zijn aanleiding voor dit onderzoek naar Groepswerk binnen het grootstedelijke jongerenwerk. Het lectoraat Youth Spot heeft dit onderzoek uitgevoerd in samenwerking met studenten van de Hogeschool van Amsterdam. De conclusie luidt dat Groepswerk als werkwijze binnen het jongerenwerk in de praktijk doeltreffend is. De uitkomsten van dit onderzoek worden verwerkt in een methodiekbeschrijving.

Al sinds het ontstaan van het jongerenwerk eind negentiende eeuw maakt Groepswerk er onderdeel van uit. Groepswerk is een generieke werkwijze binnen het jongerenwerk. Dit houdt in dat er wel vooropgestelde doelen en resultaten zijn, maar dat de specifieke focus, doelgroep en problematiek die aangepakt worden kan verschillen. Jongerenwerkers bevorderen via Groepswerk de positieve functies van de groep. Via Groepswerk bieden zij jongeren een omgeving  waarin zij anderen ontmoeten, plezier maken, samenwerken, van elkaar leren, zich leren verhouden tot anderen, herkenning en erkenning vinden bij elkaar, nieuwe ervaringen opdoen en tot zelfinzicht en nieuw gedrag komen. De negatieve kanten van de groep, zoals pesten, machtsmisbruik en groepsdruk gaan jongerenwerkers zoveel mogelijk tegen. Uiteindelijke inzet van het Groepswerk is dat het bijdraagt aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling van individuen en aan de ontwikkeling van de groep als geheel. 

De conclusie van dit onderzoek is dat Groepswerk in de praktijk doeltreffend is. Groepswerk kan bijdragen aan het vergroten van de maatschappelijke participatie, verantwoordelijkheid en sociaal-emotionele ontwikkeling van jongeren. Door het aanbieden van groepsgerichte vrijetijdsbesteding of het betrekken van groepen jongeren bij de buurt laat Groepswerk jongeren deelnemen aan de samenleving. Door deelname aan Groepswerk weet 29% van de jongeren wat zij leuk vinden om te doen in hun vrije tijd en 30% weet beter wat zij willen doen in de toekomst (qua school, werk, en vrije tijd).

Door groepen jongeren zelf met initiatieven en ideeën te laten komen, hen zelfstandig activiteiten te laten organiseren, en hen specifieke taken zelfstandig op te laten lossen bevordert Groepswerk dat jongeren verantwoordelijkheid nemen. Jongeren krijgen verschillende rollen en verantwoordelijkheden binnen het groepsproces. Meer dan 40% van de jongeren (41%) heeft door deelname aan Groepswerk geleerd om (meer) verantwoordelijkheid te hebben.

Binnen het Groepswerk vormt de groep een krachtig agogisch middel voor het leren van sociaal-emotionele vaardigheden. Zo geeft 54% van de jongeren aan door deelname aan Groepswerk meer zelfvertrouwen te hebben gekregen, 38% geeft aan dat zij geleerd hebben om te luisteren, 36% geeft aan dat zij geleerd hebben waar ze wel en niet goed in zijn en dat ze geleerd hebben om hun eigen mening te geven, 28% geeft aan beter te weten wat zij belangrijk vinden en 23% geeft aan beter te weten wie zij zijn.

Om de bevindingen kracht bij te zetten zijn de deelnemers van Groepswerk ook vergeleken met niet-deelnemers die deelnamen aan groepsactiviteiten buiten het jongerenwerk. De percentages van niet-deelnemers zijn grotendeels lager (soms meer dan de helft) dan die van deelnemers, een enkele keer zijn de percentages gelijk, slechts 1 keer is het percentage bij niet-deelnemers hoger (bij ‘geleerd te luisteren’; 43%). 

Dit onderzoek heeft Youth Spot uitgevoerd in samenwerking met HvA-studenten van de Minor Jongerenwerk in de grote stad en de welzijnsorganisaties Combiwel, Dock, IJsterk, Streetcornerwork, Youth For Christ en SMD. De beschrijving, onderbouwing, en de uitkomsten van Groepswerk zijn gebaseerd op documentenanalyse, observaties, diepte-interviews, registratiegegevens, vragenlijsten, focusgroepen en literatuuronderzoek.

Notitie

Het onderzoeksrapport ‘Groepswerk – Onderzoek naar Groepswerk als generieke methodiek van het grootstedelijk jongerenwerk’ is hier te downloaden

Voor meer informatie

Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met Judith Metz, lector Youth Spot, j.w.metz@hva.nl, 06-21156079.