Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Achieve

Als een licht duwtje als pijn voelt

Zenuwstelsel vermoedelijk alerter bij hypermobiliteitstype

20 apr 2015 08:58

De mate van soepelheid in het menselijk lichaam is afhankelijk van het bindweefsel dat in botten, pezen en spieren zit. Is het bindweefsel erg elastisch dan is dat terug te zien in soepele gewrichten en huid. Wanneer soepele gewrichten samen gaan met chronische pijn dan spreekt men van het Ehlers-Danlos Syndroom (een hypermobiliteitstype). De pijnklachten ontstaan zonder aanwijsbare oorzaak en soms wekt minimale provocatie een overmatige pijnreactie op die dagen kan duren. Fysiotherapeut Mark Scheper vermoedt dat mensen met Ehlers-Danlos ook een grotere gevoeligheid voor pijn kennen dan gemiddeld. Hebben zij pijn als gevolg van hun ziekte of is er iets anders aan de hand?

Studie Clinical Rheumatology  

De onplezierige ervaring pijn is al vervelend genoeg als je als gezond mens incidenteel een flinke val maakt. Mensen met een chronische aandoening ervaren vaak chronische pijn als gevolg van hun ziekte. Van de mensen met de aandoening Ehlers-Danlos (EDS) heeft vrijwel iedereen last van gewrichtspijn, en een ruime meerderheid rapporteert ook spierpijn (87%).1  Met een eerste studie is er meer inzicht gekomen in de pijn die de groep ervaart (Clinical Rheumatology, februari 2014).  

 

Algometer

De algometer: met dit instrument kunnen de pijngrenzen van een individu worden bepaald. Handmatig wordt met een pin met een rubberen uiteinde druk op het lijf uitgeoefend en gemeten.

Tot de pijngrens

Via een vragenlijst gaven een groep met EDS én een controlegroep aan of en op welke plek(ken) zij gedurende de afgelopen vier weken langer dan vierentwintig uur pijn hadden ervaren. Met een test waarbij op het lichaam op verschillende punten druk werd uitgeoefend, is gemeten waar de pijngrenzen liggen van de twee groepen. Niet geheel onverwacht bleek de EDS-groep sneller pijn te ervaren. En lichaamsdelen waar zij in gewone toestand geen pijn voelden (asymptomatische plekken), bleken bij de pijngrenstest ook gevoeliger. De mensen met EDS gaven aan de afgelopen maand over een derde van hun lijf langer dan een etmaal pijn te hebben ervaren.

Alerter op prikkels

Dat ook op asymptomatische plekken sneller pijn wordt ervaren, is niet meer alleen te verklaren door EDS. En dat is een nieuwe aanname. Scheper verklaart dit fenomeen als volgt: “De uitkomsten wijzen op ‘central sensitization’ of ‘hyperexcibility’ van het zenuwstelsel. De aanwezigheid van verlaagde pijndrempels, ook in de gebieden waar geen chronische pijn werd ervaren, zou een aanwijzing kunnen zijn voor een abnormaal sterk verhoogde alertheid van het zenuwstelsel.”

Gevoelig afgesteld brein 

Daarmee kan de buitenwereld de pijnklachten niet langer afdoen als ‘overgevoeligheid’. “Vaak wordt deze groep patiënten geconfronteerd met ongeloof over de mate van gevoeligheid en het gegeven dat minimale provocatie al heel veel pijn kan veroorzaken,” zegt Scheper. “Deze studie toont aan dat mensen met EDS echt gevoeliger zijn, en dat dit niet te maken heeft met hun psychische gesteldheid. De pijn de patiënten voelen is niet terug te zien in de vorm van schade aan hun lijf, maar is gerelateerd aan zeer gevoelig afgesteld brein.”

Het onderzoek van Scheper valt onder de onderzoekslijn Complex Care van kenniscentrum Achieve.  
LITERATUUR 

Rombaut L., Scheper M., De Wandele I., et al. Chronic pain in patients with the hypermobility type of Ehlers-Danlos syndrome: evidence for generalized hyperalgesia. Clinical rheumatology. Feb 4 2014.