Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Achieve

‘It’s up to you’: gezond gedrag is eigen verantwoordelijkheid

18 apr 2013 11:47 | Kenniscentrum Gezondheid

'Dagelijks bewegen is een vorm van zelfmanagement,' zegt lector Oefentherapie Bart Visser tijdens zijn Lectorale Rede op dinsdag 12 februari.

De zaal zit overvol, want dit is een 'hot topic'. In het nieuwe regeerakkoord legt de regering de verantwoordelijkheid voor gezond gedrag in de eerste plaats bij de burger. 'Het effect is het meest duurzaam wanneer de persoon zelf het initiatief neemt,' vertelt Bart Visser.

Het thema van Vissers Lectorale Rede is 'It's up to you'. Zelfmanagement is namelijk het belangrijkste ingrediënt voor gezond bewegen én het hoofdbestanddeel van waar oefentherapie voor staat. Grondlegster Bess Mensendieck constateerde dat wilskracht cruciaal is om het lichaam op de goede manier te leren gebruiken. Binnen oefentherapie staat de gewaarwording van de patiënt zelf dan ook centraal. Nu is deze benadering actueler dan ooit: de overheid legt de verantwoordelijkheid voor niet-acute zorg in de eerste plaats bij de burger. Dat betekent dat de burger zelf gezond gedrag moet aanleren.

Miljoenen tinten grijs

Visser legt uit: 'Tot 2040 neemt de vergrijzing sterk toe. Er is zelfs sprake van een dubbele vergrijzing: niet alleen het aantal vijftigplussers, maar ook het aantal tachtigplussers stijgt.' Ouderdom komt met gebreken, maar er zijn te weinig handen aan het bed om iedereen te verzorgen. De overheid wil van ziekte en zorg toe naar gezond gedrag. Oefentherapie kan hierin een belangrijke rol spelen: de oefentherapeut kan lichamelijke klachten verhelpen en voorkomen, door de patiënt te leren zelf zijn/haar gedrag aan te passen en de patiënt een motorisch leerproces te laten doorlopen.

De therapeut als ondersteuner

Oefentherapie, fysiotherapie en ergotherapie ondersteunen de patiënt allemaal bij het doe-het-zelven. Oefentherapie is vooral gericht op de activiteiten, fysiotherapie op de anatomische eigenschappen en ergotherapie op het participeren. Omdat de groep ouderen met functionele beperkingen steeds groter wordt, doet het lectoraat onderzoek naar valpreventie in samenwerking met het AMC. Maar ook naar het effect van thuistraining voor ouderen naast groepstraining en in combinatie met eiwitrijke voeding. Dit sluit aan bij het programma Meer bewegen voor ouderen en bij het te ontwikkelen Centre of Expertise of Urban Vitality.

Geen Venus, wel vitaal

Vissers visie op gezondheid en bewegen is kort samen te vatten: 'Doe het zelf, doe het thuis, doe het met techniek en doe het kosteneffectief.' Want zoals Bess Mensendieck besefte: niet iedereen heeft het in zich om een Venus of een Adonis te worden. Maar we kunnen wel leren meer baat te hebben bij ons lichaam.

Het lectoraat Oefentherapie is verbonden aan het Kenniscentrum Gezondheid en het Domein Gezondheid. In de kliniek Polifysiek, een samenwerking met het AMC, werken studenten en onderzoekers van dit domein met directe patiëntenzorg. Naast onderzoeken naar valpreventie en arbeid en gezondheid, neemt het lectoraat Oefentherapie deel aan een regionaal netwerk van neurologen, fysiotherapeuten en oefentherapeuten die gespecialiseerd zijn in de chronische aandoening dystonie. Dit regionale netwerk onderzoekt de effecten van fysio- en oefentherapeutische behandeling naast de botulinetoxine-behandelingen.